Các điểm mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp (Luật số 107/2025/QH15) được Quốc hội thông qua ngày 05/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, với nhiều điểm mới nhằm cải cách thủ tục hành chính, tăng cường chuyển đổi số và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Những điểm mới nổi bật như sau:
1. Chuyển giao nhiệm vụ quản lý lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an
Bộ Công an là cơ quan thống nhất quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp. Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an thay thế Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia. Công an cấp tỉnh là cơ quan thực hiện cấp Phiếu lý lịch tư pháp.
2. Xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tập trung
Cơ sở dữ liệu được xây dựng tập trung tại Bộ Công an. Kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Tăng cường chia sẻ dữ liệu, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
3. Phiếu lý lịch tư pháp điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy
Phiếu lý lịch tư pháp được cấp dưới dạng: Bản giấy; Bản điện tử.
Hai hình thức có giá trị pháp lý như nhau. Thông tin lý lịch tư pháp điện tử được hiển thị trên ứng dụng định danh điện tử để người dân sử dụng khi cần.
4. Rút ngắn thời gian cấp Phiếu lý lịch tư pháp
Thời hạn cấp Phiếu: Không quá 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp cần xác minh thì không quá 15 ngày. Đây là cải cách đáng kể so với quy định trước đây (10 ngày, một số trường hợp 15 ngày).
5. Hạn chế việc yêu cầu người dân nộp Phiếu lý lịch tư pháp
Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu người dân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp hoặc thông tin lý lịch tư pháp, trừ trường hợp pháp luật quy định. Việc sử dụng Phiếu chỉ phục vụ các lĩnh vực thật sự cần thiết như: Quốc phòng, an ninh; Trật tự, an toàn xã hội; Sức khỏe cộng đồng; Bảo vệ lợi ích của Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân trong một số giao dịch đặc thù.
6. Cấm yêu cầu người dân nộp Phiếu lý lịch tư pháp số 2
Luật quy định không cơ quan, tổ chức, cá nhân nào được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2. Quy định này nhằm bảo vệ tốt hơn quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân.
7. Bổ sung quy định về độ tuổi yêu cầu cấp Phiếu
Người từ đủ 16 tuổi trở lên mới có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp của mình. Đây là quy định mới so với Luật năm 2009.
8. Thay đổi mục đích sử dụng thông tin lý lịch tư pháp
Thông tin lý lịch tư pháp chủ yếu phục vụ: Hoạt động tố tụng; Quản lý cán bộ, công chức, viên chức; Giải quyết thủ tục hành chính. Hạn chế tình trạng yêu cầu Phiếu lý lịch tư pháp tràn lan trong tuyển dụng hoặc các giao dịch không cần thiết.
9. Tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân
Thông tin lý lịch tư pháp được xác định là dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Việc quản lý, khai thác và sử dụng phải tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.